Chèo bẻo và Ác là là câu chuyện ngụ ngôn Việt Nam, tố cáo những kẻ dùng cường quyền áp bức, bóc lột tầng lớp nhân dân nghèo khổ trong xã hội phong kiến.

Ngày xưa, cứ theo sổ bạ [1] làng chim, thì Ác là vốn là bậc hương hào [2] ở trên, oai quyền [3] hách dịch [4], còn Chèo bẻo thì chỉ là một cùng đinh [5] ở mãi dưới, không chút địa vị [6] nào.

Một hôm Ác là cắt cử Chèo bẻo đi phu đắp đường. Rồi nhân lúc Chèo bẻo đi vắng, Ác là vội lẻn đến nhà Chèo bẻo, ăn hết cả trứng ở trong tổ.

Lúc Chèo bẻo đi đắp đường về, thấy mất trứng, đau đớn quá, kêu hót ầm ĩ.

Sáo bay qua hỏi:

– Làm sao mà bác kêu gào thảm thiết thế?

Chèo bẻo nói:

– Tôi đi phu, ở nhà có kẻ nào đó đã vào ăn trộm hết trứng của tôi rồi.

Sáo nói:

– Hôm nọ, lúc bác đi xa rồi, tôi thấy có Ác là nó vào trong tổ của bác mãi mới ra.

Chèo bẻo nghĩ bụng: “À, thì ra Ác là ác thật! Hắn cắt cử mình đi phu, rồi nhân lúc mình vắng nhà, lẻn vào ăn trứng của mình đi. Thôi, từ giờ phải cẩn thận đề phòng, không lại mắc lừa hắn nữa”.

Nghĩ đoạn, Chèo bẻo xin ra làng và dời tổ đi nơi khác.

Từ đó về sau, Chèo bẻo cứ tìm những ngọn cây cao để làm tổ và không mấy khi rời tổ đi xa nữa.

Hễ thấy Ác là bay qua gần là lũ lượt kéo nhau ra, vừa đánh vừa kêu ầm cả trời.